Polasaí na Gaeilge - Scoil Gharbháin

Go to content

Main menu:

Polasaí na Gaeilge

Tuismitheoirí > Polasaithe Scoile

Is Gael Scoil í Scoil Gharbháin agus táimíd mar chuid de chlann ollmhór-eagraíocht ar a dtugtar 'Gaelscoileanna' Tugtar treoir dúinn ó Ghaelscoileanna maidir le nósanna 's polasaithe a bhíonn á chleachtadh againn sa scoil. Bíonn cabhair 's comhairle le fáil uatha i rith na bliana. Mar chuid de chlann 'Gaelscoileanna' Is í an Ghaeilge teanga chaidrimh na scoile go hiomlán. Ní teanga teagaisc amháin í. Níl sí teoranta don seomra ranga amháin. Tá sé tábhachtach go dtuigfí é seo, gur teanga bheo í, teanga chumarsáide ina measc siúd go bhfuil sí acu.

Tá gnéithe den Pholasaí Gaeilge mar chuid de Chód Smachta na scoile. Caithfidh gach duine idir mhúinteoirí, tuismitheoirí agus páistí é sin a thuiscint.

Beifear ag súil le lán-tacaíocht agus comhoibriú uathu siúd thuasluaite chun an polasaí seo a chur i bhfeidhm.

Aidhmeanna


Ba mhaith linn caighdeán na gaeilge sa scoil a fheabhsú, a rachaidh chun tairbhe dos na páistí agus do íomhá na scoile ach gan dabht ní féidir linn é seo a dhéanamh gan comhoibriú na ndaltaí agus níos tábhachtaí gan bhúr gcomhoibriú, a thuismitheoirí.

Mar atá luaite is í an Ghaeilge teanga chaidrimh na scoile. Tá sé tábhachtach go dtuigfimís ar fad an  sainmhíniú atá le 'scoil' Sí an Ghaeilge teanga na scoile: ar scoil, sa chlós, roimh scoile, taréis scoile agus ag na himeachtaí iomlán a ndéantar freastal orthu ar son na scoile.  

Tá polasaí na Gaeilge dearfach. Tumoideachas bunchloch an pholasaí. Tá an tumoideachas aitheanta ar fud an domhain ar an gcóras is éifeachtaí chun an dara teanga a mhúineadh / shealbhú i suíomh scolaíochta. Ciallaíonn córas tumoideachais go bunúsach go dtumtar na páistí sa sprioctheanga - an ghaeilge.

Tá ana chuid taighde déanta ar fud an domhain maidir leis an dara theanga:
Deir Kenner & Gregory (2003)
Tá níos mó páistí dátheangacha ná aonteangacha ar domhan agus tá níos mó díobh ag fáil a gcuid oideachais go dátheangach nó tríd an dara teanga ná mar atá á fháil sa mháthairtheanga.

I gcomhthéasc an tumtha sa Fhraincis i gCeanada Deir (Cummins 1998)
'Consistent findings have been obtained from French immersion program evaluations across Canada. In early immersion programs, students gain fluency and literacy in French at no apparent cost to their English academic skills. Within a year of the introduction of formal English language arts (year 4) students catch up in most aspects of English standardised test performance'.


Deir Scottish Centre for Information on Language Teaching and Research:
'From the evidence of the study we conclude that pupils receiving Gaelic medium primary education, whether or not Gaelic was the language of the home, were not being disadvantaged in comparison with children educated through English. In many though not in all instances they outperformed English medium pupils and in addition gained the advantage of having become proficient in two languages' (Johnstone 1999)


Buntáistí a léiritear sa staidéar:

  • Léiríonn an staidéar atá déanta ar pháistí dátheangacha go bhfuil dearcadh ar leith ag páiste dátheangach ar fhocail, dearcadh nach bhfuil ag páiste aonteangach. Bíonn a fhios ag an bpáiste go bhfuil níos mó ná bealach amháin ann chun cur síos a dhéanamh ar ainmfhocal nó ábhar ar bith.

  • Dár leis na saineolaithe cuireann an dátheangach níos mó tábhacht le brí an fhocail agus leis an smaoineamh taobh thiar de ná mar a chuireann sé / sí leis an bhfuaim agus is féidir leis sin cur le cumas an pháiste plé le smaointe teibí.

  • Chomh maith leis sin cabhraíonn an dara teanga le páiste an triú nó an ceathrú teanga a shealbhú.



Tá beartaithe againn leanúint den gcóras atá ar bun faoi láthair :
má chloiseann múinteoir Gaeilge á labhairt  tugtar ticéad don dalta, tugtar ard mholadh do dhalta maidir le cruinneas cainte. Bailíonn gach rang na ticéidí agus ag deireadh na míosa comhraítear iad. An rang leis an mhéid is mó ticéidí bíonn duais le fáil acu rogha de phizza nó uachtar reoite agus tá ag eirí go breá leis an gcóras seo.


Trí ghrúpa a bheidh i gceist san iomaíocht do dhuaiseanna:

  • Naíonáin Bheaga, Naíonáin Mhóra agus Rang 1

  • Rang 2, Rang 3 agus Rang 4

  • Rang 5 agus Rang 6


Tugtar aitheantas agus bronnfar duaiseanna ar bhonn seachtainiúil do pháistí  a dhéanann sár iarracht ar an Gaeilge a labhairt / ar chruinneas cainte / líofacht. Bronntar teastas agus gradam ar Ghaeilgeoir na seachtaine i ngach rang go seachtainiúil. Beidh liosta ainmneacha lasmuigh de (rang 3-6) agus nuair a fhaigheann páiste ticéad cuirtear spota in aice le hainm an dalta sin. Tugann sé seo seans dos na páistí an dul chun cinn a fheiscint agus bíonn iomaíocht i gceist idir na ranganna. Bronnfar ticéidí órga ar dhaltaí rang 1-6 go mbíonn an méid is spotaí acu le linn an tréimhse.

D'ainneoin an moladh tá daltaí againn go mbíonn leisce orthu an Ghaeilge a labhairt dá bhrí sin moladh seo a leanas:

Dalta a bhíonn ag labhairt as Béarla:

  • An chéad uair tréimhse lóin 10 nóim sa seomra féitheoireachta ag am loin mór

  • An dara uair tréimhse loin 10 nóim sa seomra féitheoireachta ag am loin mor ( Rang 1 agus Rang 2)píosa le scríobh ón múinteoir, (Rang 3- Rng 6) ag scríobh píosa as rialacha na scoile.

  • An triú uair - cuirfear nóta abhaile go dtí na tuistí ag iarradh orthu labhairt leis an dalta  mar gheall ar thábhacht na gaeilge agus an nóta a thabhairt tharnais chun na scoile sínithe.

  • An ceathrú uair : beidh ar an dalta píosa a scríobh ar nós stair na scoile agus cuirfear litir abhaile leis an píonós scríofa ag iarradh ar na tuismitheoirí labhairt leis an bpáiste arís agus beidh an nóta le bheith sínithe agus tugtha tharnais chun na scoile.

  • An cuigiú uair beidh pionós scríofa agus lorgófar cruinniú le na tuismitheoirí.


Dalta ag labhairt as Béarla sa rang:
Beidh orthu giota as rialacha na scoile maidir le gaeilge a scríobh agus beidh tic faighte sa leabhar láithreach.

Beidh leabhar sa seomra fóirne agus gach uair a chloisfear dalta ag labhairt as Béarla cuirfear tic le ainm/ le hainm an pháiste. Taréis gach téarma beidh seans ag gach dalta tosnú as an nua. Gan dabht tá ana dhifríocht idir an caighdeán lena mbeimís ag súil ó rang 6 agus an caighdeán lena mbeimís ag súil ó rang 1.  

Táimíd ag lorg bhur gcuid tacaíochta chun an polasaí seo a chur i bhfeidhm agus a thabhairt chun cinn sa scoil agus chun deis a thabhairt do gach páiste caighdeán a gcuid Gaeilge a fheabhsú


 
Back to content | Back to main menu